Το κλειστό περίπτερο...
Στην ερημιά της τρέχουσας (που πολλοί την ονοματίζουν "σύγχρονη") λαϊκής κοινωνικής οικονομίας περισσεύουν οι μπατίρηδες ή αλλιώς οι μπατιρημένοι. Κι ολοένα γινόμαστε πιο πολλοί, παρά την "χαριτωμένη" κυβερνητική προπαγάνδα. Που ταΐζει τον κοσμάκη με μια, κατά βάση τηλεοπτική "prosperity" κατά πως δογματίζουν οι αμερικανοθρεμμένοι παπαγαλάδες παπαγάλοι. Που εξασκούνται στη δύσκολη δουλειά, να μας πείσουν ότι τα πάμπολα κλειστά μαγαζιά, τα άδεια ημιυπόγεια και υπόγεια όπου χιλιάδες γυναικεία κι αντρικά εργατικά χέρια φτιάχνανε στη γειτονιά μας κάθε λογής ρούχα, οι ξακουστές βιοτεχνίες δηλαδή, "συνιστούν" την σημερινή εδώδιμη μητσοτακική "ανάπτυξη"!
Νιός ήμουν και γέρασα αγοράζοντας καθημερινά τσιγάρα κι εφημερίδες από ΄να περίπτερο στην πλατεία. Τότε που το κάθε περίπτερο ήταν μια βασική κυψέλη ζωής της κάθε γειτονιάς. Που έσφυζε από ζωή μέρα και νύχτα! Κοντοστεκόσουν μπροστά στις κρεμασμένες στα μανταλάκια εφημερίδες και στράβωνες το λαιμό γέρνοντας το κεφάλι στο πλάι για να διαβάσεις τα πρωτοσέλιδα. Για λίγο! Επειδή συχνά, για να μην πώ πάντοτε, όλο και κάποιος γνωστός θα σε διέκοπτε. Μ' ένα λεκτικό πείραγμα, με μια χειρονομία οικειότητας στους ώμους, στην πλάτη. Μ' ένα ξαφνικό σχόλιο, συνήθως χιουμοριστικό ή και πικρόχολο, με μια εγκάρδια καλημέρα. Που έβαζε στην κουβέντα και τον περιπτερά, που μας γνώριζε όλους με τα μικρά μας ονόματα. Κι ένα – δυό περαστικούς που θα σταμάταγαν να μιλήσουν κι αυτοί! Στο πόδι, στο λεπτό φτιάχνονταν μια μικροπαρέα κι ανοίγονταν μια σύντομη συζήτηση τόσο πολύ γόνιμη και περιεκτική, τόσο πολύ πολιτισμένη και αγχολυτική, που σήμερα είναι αδύνατο να γίνει αντιληπτή απο τους νεώτερους συμπολίτες μας...
Σφίγγεται η ψυχή μου σήμερα όταν αντικρύζω τα δυό κλειστά περίπτερα της πλατείας μας. Που στέκουν σαν παράταιρα σκιάχτρα, άδεια και βουβά, απομεινάρια μιας άλλης ζωής. Μιας ζωής που δεν πέρναγε απ' το μυαλό κανενός ότι θα κλείσουν τα περίπτερα. Κι όμως...
Το περίπτερο της πλατείας μας, που σήμερα το' χει ο Κωστάκης, "ο ηλεκτρολόγος της καρδιάς μας" και πουλάει λάμπες, καλώδια, διακόπτες κλπ το δούλευαν δυο Γιάννηδες. Που καθημερινά κράταγαν σε ετοιμότητα τα τσιγάρα και τις εφημερίδες μου. Την δεκαετία του '80 έγραφα σε κάποια περιοδικά. Δεν υπήρχε τότε ηλεκτρονικό μέιλ κι άφηνα τα κείμενά μου στο περίπτερο των Γιάννηδων, για να περνά από κεί με το μηχανάκι του ο υπάλληλος των περιοδικών που τα παραλάμβανε. Αστειευόμενος δήλωνα τους Γιάννηδες ως γραμματεία μου! Τέτοια υποστήριξη μου επιδαψίλευαν! Οπότε αντιλαμβάνεστε την σχέση που είχε αναπτυχθεί μεταξύ μας. Έτσι όταν άρχισαν τα προβλήματα που αφορούσαν στην οικονομία του περίπτερου, έγινα αμέσως κοινωνός τους.
Το περίπτερο είναι το κύριο παράδειγμα του πως λεηλατείται μια κοινωνία, μια χώρα. Μια κοινωνία και μια χώρα που περηφανεύονταν ότι έχει δημοκρατία κι απολαμβάνει ελεύθερης οικονομίας. Παραπάνω απο 200 – 250 είδη πωλούνταν σ' ένα περίπτερο. Ήθελες δηλαδή κακονικό σύστημα logistics (που λένε σήμερα οι "γραμματιζ-μένοι" νεοέλληνες) για να το διαχειριστείς. Τσιγάρα, εφημερίδες, παγωτά, αναψυκτικά, μπύρες, πατατάκια, μπαταρίες, τσίχλες, μπισκότα, καραμέλες, στυλό, μολύβια, τηλεφωνικές κάρτες, εισιτήρια του ΟΑΣΘ, φακελάκια του καφέ και του κακάο, σοκολάτες, αναπτήρες, κάθε είδους λαχεία, φωτογραφικά φίλμς, ασπιρίνες κι ότι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς πωλούνταν στο περίπτερο. Όλη μέρα κι όλη τη νύχτα! Με κρύο και με καύσωνα! Οι περιπτεράδες δεν γίνονταν ποτέ πλούσιοι, όμως εργαζόμενοι σκληρά και συνήθως πάνω από οχτάωρο ή δεκάωρο και μέσα σε δυό μόλις τετραγωνικά μέτρα δεν ήσαν μπατίρηδες! Οπότε ενέσκηψε η νεοφιλελεύθερη οικονομία και τους γά@#σε. Έκοψε πολλά από τα είδη που πούλαγαν και προπαντός έβαλε μηδαμινό ποσοστό στα κέρδη τους. Με το ζόρι. Ώστε να μη βγαίνουν οικονομικά κι αναγκαστικά να κλείσουν τα περιπτερά τους! Για να ωφεληθούν τελικά οι νεοεπιχειρηματίες των σημερινών μαγαζιών πολυπερίπτερων και κατά πολύ, πάρα πολύ περσότερο ακριβώτερων του τότε ταπεινού περίπτερου. Κι αυτό το λένε "ανάπτυξη".
Η ίδια "ανάπτυξη" ενέσκηψε για τα μπακάλικα, τα μανάβικα, τις βιοτεχνίες, τα ουζερί, τα αρτοποιΐα, τα ψιλικατζίδικα αλλά και παραπάνω από αυτά, όλα όσα αφορούσαν στο μικροεμπόριο και στην μικρομεταποίηση. Τους γά@#σαν συλλήβδην ούλους! Όποιο κλάδο και να πιάσετε το ίδιο κόλπο με τα περίπτερα εφάρμοσαν. Κόλπο εγκληματικό και καταλυτικό. Γι αυτό σήμερα περσεύουν οι μπατίρηδες εν Αμπελοκήποις κι όχι μόνο...